Dünyanın önde gelen öğrenim şirketi Pearson, OECD’nin simgesi PISA’nın 2015’teki eğitim değerlendirmesi ile ilgili standartların geliştirilmesi için tercih edildi. Pearson, 2015 yılında dünya genelindeki öğrencilerin bilimsel okur-yazarlığını test etmeye odaklanacak olan PISA’nın araştırmalarına da kılavuzluk sağlayacak. 

Global eğitim sistemlerinin gelişimini ölçmeye yönelik kriter olarak tanımlanan PISA değerlendirmesinin 2015 yılında dünya genelindeki öğrencilerin bilimsel okur-yazarlığını ölçme amacını taşıyacak olan testinde önemli ve yeni unsurlar da yer alacak. Bu değerlendirmede standartları belirleyecek olan Pearson, bu kapsamda PISA için Yeni Bir Ortak Problem Çözme Değerlendirmesi alanını da geliştirecek. Bu yeni alan, PISA’ya gençlerin yaşamları boyunca öğrenmek ve çalışmak zorunda olacakları durumların gerekliliği olarak eklenecek. PISA’daki bir diğer yenilik ise bilgisayar tabalı testin daha çok kullanımı olacak. Pearson aynı zamanda, gelecekte PISA’ya yönelik bilgisayara uyarlanabilen test uygulamanın faydaları, yaratacağı fırsatlar ve etkileri üzerine PISA araştırmasına kılavuzluk da edecek.
 

PISA hayati önem taşıyan anahtar bir kriter

Yüksek kaliteli eğitimin, bir ulusun ekonomik gelişimi ve sosyal refahı için hayati bir önem taşıdığını söyleyen Uluslararası Genel Müdürü John Fallon, PISA’nın ulusların kendi gelişimlerini ölçebilecekleri ve birbirinden öğrenebilecekleri anahtar bir kriter olduğuna dikkat çekiyor. Fallon, “Bu nedenle, 2015 testini geliştirmek üzere OECD ve dünyadaki saygın akademik zümrelerle çalışma fırsatımızın olmasından dolayı heyecanlıyız. Daha geniş bir beceri çeşitliliğini değerlendirmek ve teknolojinin daha etkin kullanımını sağlayarak, gitgide daha fazla global ve bilgiye dayalı hale gelen bir ekonomik yapıda, ülkelerin refah düzeyini yükseltmeye yardımcı olmak üzere daha da anlamlı olacak bir küresel kriter geliştirmeyi üstlendik”
 

İstihdama da katkı sunacak

PISA 2015’in uluslararası değerlendirmelerinin yeni bir aşamasını başlatma potansiyeli olduğuna işaret eden OECD’deki PISA programının başı Andreas Schleicher ise şu değerlendirmeyi yapıyor: “Gençleri test etmekte teknolojinin daha akıllı kullanımını yaratmaya ihtiyaç duyuyoruz. Hükümetlerin, gençlerin yaşam ve istihdam için ihtiyaç duydukları becerilerle donanmasını istemeleri, gençlerin problem çözme yeteneklerini değerlendirmeye gereksinim duyulmasını sağladı.” Schleicher, Pearson’ın eğitim için küresel bir kriter yaratma konusunda OECD ve üye hükümetlerini desteklemek üzere iddialı bir strateji ortaya koyduğunu vurguluyor.

Dr. Selçuk Yusuf Arslan - ETF Yapay Zeka Kulübü İçerik Lideri

Okulların yapay zekâya yönelik kurumsal politikalara ihtiyaç duymasının temel nedeni, bu teknolojilerin eğitim süreçlerinde yarattığı pedagojik, etik ve yönetsel dönüşümlerin sistematik bir çerçevede ele alınmasını gerektirmesidir. Günümüzde yapay zekâ; dil öğrenme araçlarından ders hazırlama ve öğretim desteğine kadar eğitimde giderek daha görünür ve yaygın hale gelmektedir. Bu durum önemli fırsatlar sunarken, aynı zamanda etik, hukuki ve pedagojik soruları da beraberinde getirmektedir. Yapay zekâ araçlarının öğrenme ortamlarına entegrasyonu; akademik dürüstlük, veri gizliliği, algoritmik önyargı ve güvenilirlik gibi kritik konuları gündeme taşımaktadır. Bu bağlamda geliştirilecek politikalar, öğrencilerin ve öğretmenlerin yapay zekâyı hangi amaçlarla ve hangi sınırlar içinde kullanacağını açıkça tanımlayarak eğitimde şeffaflık ve hesap verebilirliği güçlendirir.
Okul liderleri, yapay zekânın eğitim üzerindeki etkisini dikkate alarak bu teknolojinin okul topluluklarında bilinçli, dengeli ve sorumlu bir şekilde ele alınmasını sağlamakla yükümlüdür. Yapay zekâyı tamamen yasaklamak, öğrencilerin dijital okuryazarlık becerilerini geliştirmelerini engelleyebileceği ve gelecekteki fırsatlarını sınırlayabileceği için sürdürülebilir bir yaklaşım değildir. Bu süreçte yapay zekânın bir araç olduğu; insan zekâsının yerini almadığı ve duygusal ya da etik yargılardan yoksun olduğu gerçeği göz önünde bulundurulmalıdır.
Etkili bir yapay zekâ politikası oluşturmanın ilk adımı, tüm paydaşlarla iş birliği kurmak ve bu politikayı sürekli gelişen, dinamik bir yapı olarak ele almaktır. Paydaşların sürece aktif katılımı, politikanın okul kültürüne daha güçlü bir şekilde entegre edilmesini ve benimsenmesini sağlar. Bununla birlikte, öğretmenlerin ve öğrencilerin yapay zekânın temel çalışma prensiplerini ve sınırlılıklarını anlamaları için okul genelinde güçlü bir yapay zekâ okuryazarlığı altyapısı oluşturulmalıdır.
Politika metni, öğrenciler ve aileler tarafından kolaylıkla anlaşılabilecek sade ve erişilebilir bir dilde hazırlanmalıdır. Yasaklayıcı bir yaklaşım yerine, yapay zekânın öğrenmeyi destekleyen yönlerine odaklanan pozitif bir dil tercih edilmelidir. Bu kapsamda, yapay zekâ kullanımının sınırlarını netleştiren “trafik ışığı sistemi” gibi görsel rehberler, uygulamada açıklık ve tutarlılık sağlar. Ayrıca politika, veri gizliliği ve güvenliği konusunda açık sınırlar belirlemeli; hangi kişisel verilerin yapay zekâ araçlarıyla paylaşılmasının uygun olmadığı net bir şekilde ifade edilmelidir.
Yapay zekâ çağında akademik dürüstlük, geleneksel yaklaşımların ötesinde yeniden ele alınmalıdır. Yalnızca kopya çekmeyi önlemeye odaklanmak veya yapay zekâ tespit araçlarına güvenmek yerine, değerlendirme süreçleri eleştirel düşünme, yaratıcılık ve proje tabanlı öğrenme gibi yapay zekânın kolayca taklit edemeyeceği becerilere yönlendirilmelidir. Öğrencilere, yapay zekâyı bir yardımcı olarak kullanabilecekleri; ancak nihai ürünün kendi özgün katkılarını içermesi gerektiği öğretilmelidir. Ayrıca yapay zekânın yanlış bilgi üretme (halüsinasyon) riski göz önünde bulundurularak, öğrencilerin elde ettikleri bilgileri doğrulamaları ve yapay zekâ kullanımını uygun şekilde kaynak göstermeleri teşvik edilmelidir.
Politikanın etkili bir şekilde uygulanabilmesi için öğretmenlere bu araçları deneme ve keşfetme fırsatı sunulmalı, hata yapmaktan çekinmeyecekleri güvenli öğrenme ortamları oluşturulmalıdır. Hizmet içi eğitimler ve iyi uygulama örneklerinin paylaşılması, öğretmenlerin yetkinliğini artıracaktır. Öğrenciler açısından ise münazaralar, vaka analizleri ve akran öğrenme süreçleri aracılığıyla yapay zekânın etik boyutlarının içselleştirilmesi sağlanabilir. Teknolojinin hızlı gelişimi göz önünde bulundurulduğunda, oluşturulan politikaların düzenli olarak gözden geçirilmesi ve güncellenmesi, sürdürülebilir ve etkili bir uygulama için kritik öneme sahiptir.
Okul yapay zekâ politikalarının hazırlanma sürecinde, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanan rehber ve yönergelerin dikkate alınması, sürecin sağlam bir yasal ve etik zemine oturtulmasını sağlar. Bu kapsamda, “Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Kurulu Yönergesi” kurumsal çerçeveyi belirlerken, “Eğitimde Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Kılavuzu” uygulamaya yönelik insani ve etik ilkeleri somutlaştırmaktadır.
Bu yapının en kritik bileşenlerinden biri olarak öne çıkan “Okul Yapay Zekâ Etiği Ekibi”, okul müdürünün liderliğinde oluşturularak öğretmenlere rehberlik etmekte, okul genelinde etik farkındalığı yaygınlaştırmakta ve olası etik ihlallerin değerlendirilerek karara bağlanmasında aktif rol üstlenmektedir. Tüm bu unsurlar bir araya geldiğinde, okul temelli yapay zekâ politikalarının yalnızca bir belge olmanın ötesine geçerek, eğitim ortamlarında etik, bilinçli ve etkili teknoloji kullanımını destekleyen dinamik bir rehber niteliği kazanacağı açıktır.

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Nihat Ergün, TÜBİTAK'taki fişleme iddialarına ilişkin olarak bir açıklama yaptı.

Gündemde yer alan TÜBİTAK'taki fişleme iddialarına ilişkin olarak bir açıklama yapan Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Nihat Ergün, “Belki de daha sonra birtakım kayıpları olduysa o insanların bu tür işlerden dolayı o kayıpların da telafisi mümkün olacaktır. Şu anda biliyorsunuz, bu konu askeri casusluk davası ile ilgili bir yargılama konusudur ve o kişilerden bir kısmı bu askeri casusluk davasında sanık durumundadırlar ve tutuklu olarak yargılananlar da var bunların içerisinde dolayısıyla bu mesele yargıda devam ediyor" dedi.
 

Ergün: Fişlemelerden zarar görenler haklarını arayacak!
Mecliste yaptığı açıklamada Bakan Ergün, TÜBİTAK'taki fişleme olaylarının 'telafi edilmesine' ilişkin, “Eğer geçmişten bu yana fişlemelerden zarar gören insanlar olmuşsa, o fişlemeler dolayısıyla haklarında birtakım haksız teşebbüsler olmuşsa bunu sadece TÜBİTAK'la ilgili söylemiyorum. Başka kurumlarda da olabilir o kişiler bu yargılamaların sonucunda şüphesiz haklarını arayacaktır. 'Ben bir hak kaybına uğradım, bu fiş yüzünden ben şu kayıplara uğradım' diye hak iddiasında bulunurlarsa bu hakları kendilerine bir şekilde iade edilecektir" ifadelerini kullandı.
 

Fransız şirket ile ilgili eleştiriler

Bir gazetecinin, “TÜBİTAK son 5 yıldır çifte pasaport konusunda Ar-Ge çalışması yapıyordu, en son yapılan ihalede bu TÜBİTAK'a verilmedi. Bir de uluslararası kamuoyunda Fransız şirketle ilgili eleştiriler vardı, yetersiz kaldı diye. Bunlarla ilgili ne düşünüyorsunuz" sorusuna Ergün, "Bilgilerin istifade edilebilir bilgi olması için birkaç özelliği taşıması lazım, bir de tabii bilgilerin doğru, tam ve temiz olması lazım" cevabını verdi.

Prof. Dr. Cem Balçıkanlı

Geçen yıl bir özel okula seminer vermeye davet edildiğimde, ilk fark ettiğim şey duvarların rengiydi. Her şey titizlikle tasarlanmıştı: modern koridorlar, rengârenk panolar, motivasyon afişleri… Ama dikkatimi çeken bir eksiklik vardı. Koridorda yürürken öğrencilerin neşeyle kantine koştuklarını, bazılarının bahçede oyun oynadıklarını gördüm. Ancak kulağıma tek bir İngilizce kelime bile çalınmadı.
Biraz sonra sınıfa girdiğimde tablo tamamen değişti. Öğretmen enerjik, materyaller etkileyici, öğrenciler motiveydi. Ancak zil çalar çalmaz sınıfın dili değişti. İngilizce, derste parlayan ama teneffüste sessizce kaybolan bir misafirdi sanki.
O an aklıma şu soru geldi: “Eğer İngilizce sadece ders saatlerinde yaşıyorsa, öğrencinin zihninde gerçekten kalıcı olabilir mi?”
İşte o gün, Visible English kavramı zihnimde şekillenmeye başladı. Çünkü bir dilin kalıcılığı, sadece öğretilmesine değil, okulun ruhunda hissedilmesine bağlıydı. Dili öğretmek yetmezdi; onu yaşatmak, görünür kılmak gerekiyordu.

Görünmeyen Bir Dili Görünür Kılmak
Bugün birçok özel okulda İngilizce dersleri yoğun, materyaller güçlü, öğretmen kadroları donanımlı. Ancak sınıf kapısının dışında İngilizce çoğu zaman görünmez hâle geliyor. Koridorlarda, kantinde, bahçede, hatta törenlerde bile İngilizceye nadiren rastlanıyor. Bu durum, öğrencilerin İngilizceyi bir “akademik gereklilik” olarak görmesine yol açıyor. Oysa dil, yalnızca dersin konusu değil, okulun kültürel dokusunun bir parçası olmalı.
Tam da bu noktada Visible English devreye giriyor: İngilizceyi sadece öğrenilen değil, yaşanan, hissedilen ve görülen bir dil hâline getirmek. Duvarlarda, kapılarda, etkinliklerde, müziklerde, dijital paylaşımlarda ve insan ilişkilerinde İngilizceyi var etmek. Çünkü bir dilin kalıcılığı, o dilin görünürlüğüyle doğrudan ilişkilidir.

İngilizceyi Görünür Kılmanın Beş Alanı

1. Fiziksel Görünürlük

Okulun duvarları aslında sessiz öğretmenlerdir. Sınıf kapılarında, panolarda, laboratuvarlarda, hatta merdiven basamaklarında İngilizce ifadeler yer alabilir. “Language Corners”, “Word of the Week”, “English Quote Walls” gibi alanlar dili gündelik hayatın bir parçası hâline getirir. Öğrencinin kendi üretimini duvarda görmek, hem sahiplenme duygusunu hem dil farkındalığını artırır. Bir afişteki “Be kind today!” mesajı bile öğrencinin davranışını değiştirebilir.

2. Ritüellerde ve Rutinlerde Dil

Bir dil yalnızca yazıda değil, seste de görünür olur. Sabah duyuruları, okul şarkıları, doğum günü kutlamaları, törenler ve küçük etkinlikler İngilizceye anlamlı bir yer açabilir. “Monday Motivation”, “Thankful Thursdays”, “Mini Drama Fridays” gibi mikro-ritüeller öğrencilerin kulağında kalıcı bir yankı yaratır. Bir süre sonra öğrenci “Good morning everyone!” dendiğinde sadece kelime değil, bir aidiyet duygusu hisseder.

3. İlişkisel Görünürlük

Dil, en çok ilişkilerde görünür. İngilizce öğretmenleri yalnızca sınıfta değil, okulun sosyal yaşamında da görünür olmalı. Öğretmenler odasında 10 dakikalık “Tea Talk in English” sohbetleri, velilere küçük İngilizce notlar, kulüplerde İngilizce rehberlik... Bu tür mikro temaslar, İngilizceyi sosyal bir bağ hâline getirir. Velilere gönderilen basit bir “Thank you for your support” notu bile, İngilizcenin yalnızca öğrencilerle sınırlı kalmadığını gösterir.

4. Dijital Görünürlük

Okulların dijital yüzü, dilin yeni sahnesidir. Okulun sosyal medya hesaplarında öğrencilerin İngilizce paylaşımları, mini vlog’lar, “Word Challenges” veya “Student Podcasts” serileri yer alabilir. Visible English aynı zamanda shareable Englishtir; görüldükçe ve paylaşıldıkça anlam kazanır. Bir öğrenci okul hesabında İngilizce video paylaşırken yalnızca dili değil, özgüvenini de görünür kılar. Böylece İngilizce, “öğrenilmesi gereken bir ders” olmaktan çıkıp “ifade edilmesi gereken bir kimlik” hâline gelir.

5. Kültürel Katman

Bir dil, kültürle beslendiğinde kök salar. Kütüphane köşeleri “yaşayan alanlar”a dönüşmeli; film haftaları, İngilizce tiyatrolar, uluslararası günler (World Poetry Day, Earth Day, Friendship Week) takvime işlenmeli. Bir öğrenci “Earth Day” etkinliğinde fidan dikerken, İngilizceyle doğayı, eylemi ve duyguyu aynı potada yaşar. İşte o zaman dil, kalıcı bir öğrenme nesnesi değil, kültürel bir deneyim hâline gelir.

Dilden Kültüre: Bir Okul Kimliği Tasarımı

Visible English sadece bir öğretim stratejisi değil, bir okul kimliği tasarımıdır. Bir okulda İngilizce ne kadar görünürse, öğrencinin dili benimseme süreci o kadar doğal ve sürdürülebilir olur. Bu anlayış İngilizceyi bir ders olmaktan çıkarıp ortak bir okul dili, hatta bir aidiyet dili hâline getirir.

Bir öğretmen için bu, “dersimi verdim” demekten çok “dilimizi yaşattım” diyebilmektir.

Bir yönetici için bu, “programı uyguladık” değil, “kültürü tasarladık” anlamına gelir.

Bir öğrenci içinse İngilizce artık not alınacak bir ders değil, kendini ifade edeceği bir alan olur.

Sonuç: Görünürlük Kalıcılığın İlk Adımıdır

Eğer bir okulda İngilizceyi duvarlarda, seslerde, yüzlerde, davranışlarda ve dijital alanlarda göremiyorsak; öğrencinin zihninde de uzun süre yaşayamaz. Bir dil görünür oldukça yaşar, yaşadıkça da kalıcı olur.

Visible English bir çağrıdır:
* İngilizceyi yalnızca anlatılan değil, yaşatılan bir dil hâline getirme çağrısı.
* Öğrencilere “İngilizce öğren” demek yerine, “İngilizceyi yaşa” diyebilmenin yollarını arama çağrısı.
* Dili duvardan kalbe, kalpten kültüre taşıma çağrısı.

Ve belki de en önemlisi,

Bir okulun ruhunu görünür kılma çağrısıdır.